Beveiliging voorkomt onbedoelde wijzigingen, zoals iemand die een formule overschrijft. Notities en opmerkingen laten mensen getallen toelichten en erover praten zonder tekst in de cellen te zetten. Beide helpen een werkmap het delen te overleven.
Hoe vergrendelen echt werkt
Elke cel begint als Vergrendeld, maar die instelling doet niets totdat je het blad beveiligt via Controleren > Blad beveiligen. De volgorde is dus belangrijk: ontgrendel eerst de cellen waarin mensen mogen typen, en beveilig daarna.
- Selecteer de invoercellen en druk op Ctrl+1 (Cmd+1 op een Mac) om Celeigenschappen te openen.
- Haal op het tabblad Celbeveiliging het vinkje weg bij Vergrendeld. Vink ook Verborgen aan als de formules niet in de formulebalk mogen verschijnen.
- Kies Controleren > Blad beveiligen. Kies wat gebruikers nog wel mogen doen, zoals cellen opmaken of sorteren, en voeg een wachtwoord toe als je dat wilt.
Stel je een offerteblad voor waarin B2:B6 hoeveelheden bevat en C2:C6 formules. Ontgrendel alleen B2:B6, beveilig het blad, en klanten kunnen de hoeveelheden wijzigen maar niet de formules.
Wat beveiliging niet is
Bladbeveiliging is een vangrail, geen slot op een kluis. Mensen kunnen de waarden nog steeds lezen, en het bladwachtwoord kan met gratis beschikbare hulpmiddelen worden verwijderd. Is de data vertrouwelijk, versleutel het bestand dan met Bestand > Info > Werkmap beveiligen > Met wachtwoord versleutelen.
Wees voorzichtig met wachtwoorden. Als je er één vergeet, kan niemand hem voor je herstellen. Werkmap beveiligen (structuur) is weer iets anders: het voorkomt dat mensen bladen toevoegen, verwijderen of hernoemen. Gebruik Gebieden voor bewerken toestaan als verschillende mensen verschillende gebieden nodig hebben.
Notities en draadopmerkingen
Een notitie is één stuk tekst dat aan een cel is gekoppeld, met een klein rood driehoekje in de hoek. Druk op Shift+F2 om er een toe te voegen of te bewerken. Een draadopmerking is een gesprek: hij toont de naam van de auteur, staat antwoorden toe en kan als opgelost worden gemarkeerd. In recente Excel-versies voegt Ctrl+Shift+F2 een draadopmerking toe, of opent een antwoord als de cel er al een heeft. Op een Mac zijn de sneltoetsen Shift+F2 voor een notitie en Cmd+Shift+F2 voor een opmerking.
Gebruik een notitie voor blijvende documentatie, zoals "Dit tarief is inclusief btw". Gebruik een opmerking om een collega te vragen: "Is dit getal definitief?" Oudere versies van Excel kennen alleen notities, en die heetten vroeger opmerkingen, dus je kunt beide woorden tegenkomen.
Een uitgewerkte opzet
Stel je een klein bestelformulier voor. A2:A6 bevatten productnamen, B2:B6 hoeveelheden die de klant intypt, en C2:C6 de prijs maal de hoeveelheid. B7 bevat =SOM(C2:C6) als totaal. Hier is een verstandige volgorde van werken.
- Ontgrendel alleen B2:B6 in Celeigenschappen. Al het andere, ook het totaal, blijft vergrendeld.
- Vink Verborgen aan bij C2:C7 als je niet wilt dat de formules in de formulebalk worden getoond.
- Beveilig het blad. Laat in de opties Vergrendelde cellen selecteren aangevinkt, zodat mensen cellen nog steeds kunnen aanklikken en lezen, en vink alleen de extra handelingen aan die ze echt nodig hebben.
- Test het zelf: probeer iets in C2 te typen (dat zou moeten worden geweigerd) en in B2 (dat zou moeten worden geaccepteerd).
- Voeg een notitie toe bij B2 met de eenheid van de hoeveelheid, zoals dozen of losse artikelen.
Wil je later iets wijzigen, gebruik dan Controleren > Bladbeveiliging opheffen en vul het wachtwoord in. Testen als gebruiker, voordat je het bestand verstuurt, vindt bijna elke beveiligingsfout.
Veelgemaakte fouten
- Het blad beveiligen voordat je de invoercellen hebt ontgrendeld, en daarna je afvragen waarom niemand kan typen.
- Een formule verbergen met witte letters. Iedereen die de cel selecteert kan hem nog steeds lezen. Gebruik Verborgen plus beveiliging.
- Vertrouwen op een bladwachtwoord om geheimen te bewaren.